Нонуштани ўтказиб юборасизми? Бу одат ўт пуфагига таъсир қилиши мумкин

Эрталаб шошилиб, нонушта қилмасдан ишга ёки ўқишга кетиш кўпчилик учун одатий ҳолга айланган. Аммо овқатланиш орасидаги танаффуснинг узайиши организмдаги айрим жараёнларга, жумладан, ўт пуфагининг ишлашига ҳам таъсир қилиши мумкин. Мутахассислар мунтазам овқатланишни ҳазм тизими саломатлиги учун муҳим омиллардан бири деб ҳисоблайди.

Энг муҳими, нонуштани бир марта ўтказиб юбориш билан ўт пуфагида тош пайдо бўлади, деган хулоса нотўғри. Бироқ узоқ вақт овқатланмаслик ёки мунтазам равишда овқатни ўтказиб юбориш ўт пуфагининг камроқ бўшашишига олиб келиши ва айрим ҳолларда ўт тошлари хавфини ошириши мумкин.

Ўт пуфаги нима учун мунтазам ишлаши керак?

Ўт пуфаги жигар остида жойлашган кичик аъзо бўлиб, жигар ишлаб чиқарадиган ўт суюқлигини сақлайди ва қуюқлаштиради. Овқат истеъмол қилинганда, айниқса, таркибида ёғ бўлган таомлар ҳазм жараёнида иштирок этиши учун ўт суюқлиги ичакка ажратилади.

Овқатланиш орасидаги танаффус жуда узайса, ўт пуфаги камроқ қисқариб, бўшашиши мумкин. Бу эса ўтнинг узоқроқ туриб қолишига шароит яратади. Айрим ҳолларда ўт таркибидаги холестерин мувозанатининг бузилиши билан бирга, тошлар шаклланиши эҳтимоли ҳам ошади.

Нонуштани ўтказиб юбориш ўт тошига сабаб бўладими?

Бу саволга жавоб бироз мураккаб. Нонушта қилмасликнинг ўзи ҳар бир инсонда ўт тоши пайдо бўлади, дегани эмас. Ўт тошлари шаклланишига бир нечта омил таъсир қилади: ирсий мойиллик, ортиқча вазн, овқатланиш тартиби ва вазнни жуда тез йўқотиш шулар жумласидан.

Тадқиқотларда биринчи овқатни кеч истеъмол қилиш билан ўт тошлари учраши ўртасида боғлиқлик аниқланган. Бироқ бундай боғлиқликнинг ўзи нонуштани ўтказиб юбориш ҳар доим касалликка сабаб бўлишини исботламайди. Шунинг учун соғлом овқатланиш тартибига риоя қилиш ва шахсий хавф омилларини ҳисобга олиш муҳим.

Эрталаб нима қилиш фойдали?

Ўт пуфаги ва ҳазм тизими саломатлигини қўллаб-қувватлаш учун қуйидаги одатларга эътибор бериш мумкин:

• Нонуштани мунтазам қилинг. Имкон қадар кунни мувозанатли овқат билан бошланг.

• Толаларга бой маҳсулотларни танланг. Сабзавотлар, мевалар, дуккаклилар ва бутун донли маҳсулотлар соғлом овқатланишнинг муҳим қисмидир.

• Соғлом ёғларни меъёрида истеъмол қилинг. Масалан, балиқ ва зайтун ёғи каби маҳсулотлар мувозанатли рацион таркибида бўлиши мумкин.

• Вазнни кескин ўзгартиришдан сақланинг. Жуда тез озиш ўт тошлари хавфини ошириши мумкин.

• Узоқ оч қолишни одатга айлантирманг. Овқатланиш тартибини кундалик эҳтиёжларингизга мос равишда режалаштиринг.

Нонушта албатта катта порциядан иборат бўлиши шарт эмас. Муҳими, организмнинг эҳтиёжларини ҳисобга олган ҳолда мунтазам ва мувозанатли овқатланишдир.

Қайси белгиларни эътиборсиз қолдирмаслик керак?

Ўт тошлари баъзан ҳеч қандай аломат бермаслиги мумкин. Аммо ўнг қовурға остида ёки қориннинг юқори қисмида бир неча соат давом этадиган оғриқ, кўнгил айниши ёки қусиш кузатилса, шифокорга мурожаат қилиш керак.

Агар оғриққа иситма, қалтираш, тери ёки кўз оқининг сарғайиши қўшилса, зудлик билан тиббий ёрдам олиш муҳим. Бу белгилар ўт пуфаги, ўт йўллари ёки бошқа аъзоларда жиддий муаммо борлигини кўрсатиши мумкин.

Кичик одат, катта аҳамият

Нонуштани ўтказиб юборишнинг ўзи дарҳол касалликка олиб келмайди. Аммо мунтазам равишда узоқ оч юриш, овқатланиш тартибининг бузилиши ва вазнни кескин ўзгартириш ҳазм тизими саломатлигига таъсир қилиши мумкин.

Шунинг учун эрталабки овқатланишга бефарқ бўлманг. Мувозанатли рацион, мунтазам овқатланиш ва соғлом турмуш тарзи ўт пуфаги саломатлигини асрашга ёрдам беради. Агар сизда аввалдан ўт тошлари ёки ҳазм тизимига оид муаммолар бўлса, овқатланиш тартибини шифокор билан маслаҳатлашиб белгилаганингиз маъқул.