Мия саломатлигига таъсир қилувчи 7 кундалик одат: қайсилари хавфли?

3 дақиқа ўқиш8
Мия саломатлигига таъсир қилувчи 7 кундалик одат: қайсилари хавфли?
ҚисқачаAI ёрдамида тайёрланганКўрсатиш
  • Инсон мияси саломатлигига кундалик турмуш тарзи, хусусан, уйқу сифати, овқатланиш тартиби ва жисмоний фаоллик каби омиллар комплекс таъсир кўрсатади.
  • Нонуштани ўтказиб юбориш, ширинликларни кўп истеъмол қилиш ёки ҳожатхонага боришни кечиктириш каби одатлар мияни бевосита шикастламайди, бироқ умумий саломатликка салбий таъсир этиши мумкин.

Кундалик ҳаётда оддийдек туюладиган айрим одатлар вақт ўтиши билан уйқу сифати, диққатни жамлаш ва умумий саломатликка таъсир қилиши мумкин. Нонуштани ўтказиб юбориш, кам ухлаш ёки ширинликларни меъёридан ортиқ истеъмол қилиш шулар жумласидан. Аммо уларнинг барчасини «мияни хароб қилувчи» деб аташ тўғрими?

Инсон мияси организмнинг энг муҳим аъзоларидан бири бўлиб, унинг самарали ишлаши учун етарли уйқу, мувозанатли овқатланиш, жисмоний фаоллик ва соғлом кун тартиби муҳим. Айрим кундалик одатлар эса бу жараёнларга салбий таъсир кўрсатиши мумкин.

Қуйида мия саломатлигига таъсир қилиши эҳтимоли бўлган етти одат ва улар ҳақида нималарни билиш кераклиги ҳақида сўз юритамиз.

1. Нонушта қилмаслик

Нонуштани мунтазам ўтказиб юбориш айрим одамларда кун давомида очлик, ҳолсизлик ва диққатни жамлаш қийинлашишига олиб келиши мумкин. Айниқса, эрталаб ўқиш ёки ақлий меҳнат билан шуғулланадиганлар учун тўйимли нонушта фойдали.

Бироқ нонушта қилмасликнинг ўзи мияни бевосита шикастлайди, деган хулоса илмий жиҳатдан тўғри эмас. Муҳими — кун давомида организм учун зарур озуқа моддаларини етарли миқдорда қабул қилиш.

2. Уйқусизлик

Уйқу етишмаслиги мия фаолиятига таъсир кўрсатадиган энг муҳим омиллардан биридир. Кам ухлаган одамда диққатни жамлаш, маълумотни эслаб қолиш ва тез қарор қабул қилиш қобилияти пасайиши мумкин.

Узоқ вақт давомида етарли ухламаслик кайфият ўзгариши, асабийлашиш ва кундузги чарчоқни ҳам кучайтиради. Шунинг учун катталарга, одатда, ҳар кеча 7–9 соат ухлаш тавсия этилади.

3. Ширинликларни ҳаддан ташқари кўп истеъмол қилиш

Шакар миқдори юқори бўлган маҳсулотларни мунтазам ва ортиқча истеъмол қилиш ортиқча вазн, қондаги глюкоза миқдорининг бузилиши ва 2-тур қандли диабет хавфини ошириши мумкин.

Қондаги шакар миқдорини назорат қилишдаги муаммолар эса узоқ муддатда қон томирлари, жумладан, мияни озиқлантирувчи томирлар саломатлигига ҳам салбий таъсир кўрсатиши мумкин.

Шу боис ширин газли ичимликлар, қандолат маҳсулотлари ва қўшимча шакар кўп бўлган озиқ-овқатларни меъёрда истеъмол қилиш муҳим.

4. Кундузи ҳаддан ташқари кўп ухлаш

Кундузги қисқа муддатли уйқу айрим одамларда чарчоқни камайтириб, диққатни тиклашга ёрдам беради. Аммо узоқ ва кечки вақтга яқин ухлаш тунги уйқу тартибини бузиши мумкин.

Шунингдек, кундузи мунтазам равишда жуда кўп ухлаш баъзан тунги уйқу сифати пастлиги ёки бошқа саломатлик муаммоларининг белгиси бўлиши мумкин.

Демак, кундузги уйқунинг ўзи зарарли эмас. Муҳими — унинг давомийлиги ва тунги уйқу билан уйғунлигидир.

5. Таомланаётганда телевизор кўриш

Овқатланаётганда телевизор, телефон ёки бошқа экранга чалғиш инсоннинг қанча таом истеъмол қилаётганини сезмай қолишига сабаб бўлиши мумкин.

Бундай ҳолатда тўйганлик сигналларига эътибор камаяди ва одам эҳтиёжидан ортиқ овқатланиб қўйиши мумкин. Бу одатнинг ўзи мияни шикастламайди, аммо овқатланиш маданияти ва вазн назоратига салбий таъсир кўрсатиши эҳтимоли бор.

6. Пайпоқ кийиб ёки бошни ўраб ухлаш

Бу одат ҳақида тарқалган огоҳлантиришларга қарамай, пайпоқ кийиб ухлаш ёки бошни кўрпа билан ёпиш мияни зарарлаши ҳақида ишончли илмий далиллар мавжуд эмас.

Аксинча, оёқлар совуқ бўладиган айрим одамларда тоза ва қулай пайпоқ кийиш ухлашни осонлаштириши мумкин. Бироқ бошни бутунлай кўрпа остида қолдириш ҳаво айланишини чеклаши, ноқулайлик ва қизиб кетишга сабаб бўлиши мумкин.

Шунинг учун ухлаш пайтида хона ҳарорати, қулайлик ва эркин нафас олиш имкониятига эътибор бериш лозим.

7. Ҳожатхонага боришни узоқ вақт кечиктириш

Сийдик қистаганда ҳожатхонага боришни мунтазам равишда кечиктириш сийдик пуфагига ортиқча юк тушириши мумкин. Айрим ҳолатларда бу сийдик пуфаги фаолиятидаги муаммолар билан боғлиқ бўлади.

Бироқ сийдикни ушлаб туриш натижасида танада «заҳар» тўпланиб, мия зарарланади, деган даъво тўғри эмас. Организмдаги чиқинди моддаларни асосан буйраклар қондан фильтрлаб, сийдик орқали чиқаради.

Агар сийдик чиқаришда оғриқ, ачишиш, тез-тез қисташ ёки сийдикни тутиб тура олмаслик кузатилса, шифокорга мурожаат қилиш керак.

Мия саломатлигини асраш учун нималарга эътибор бериш керак?

Мия фаолиятини қўллаб-қувватлаш учун мураккаб усуллар шарт эмас. Кундалик ҳаётдаги бир нечта оддий қоидаларга амал қилишнинг ўзи муҳим аҳамиятга эга:

  • Ҳар куни етарли ва бир хил вақтда ухлашга ҳаракат қилинг.

  • Сабзавот, мева, дон маҳсулотлари ва оқсилга бой таомларни танланг.

  • Қўшимча шакар миқдори юқори маҳсулотларни чекланг.

  • Мунтазам жисмоний фаоллик билан шуғулланинг.

  • Китоб ўқиш, янги билим олиш ва фикрлашни талаб қиладиган машғулотларга вақт ажратинг.

  • Овқатланаётганда телефон ва телевизордан чалғимасликка ҳаракат қилинг.

  • Организмнинг табиий эҳтиёжларини узоқ вақт эътиборсиз қолдирманг.

Хулоса шуки, мия саломатлигига битта одат эмас, балки инсоннинг умумий турмуш тарзи таъсир кўрсатади. Айрим одатларни ўзгартириш орқали уйқу, диққат, хотира ва умумий саломатликни қўллаб-қувватлаш мумкин. Энг муҳими, халқ орасида тарқалган ҳар бир огоҳлантиришни илмий далил сифатида қабул қилмаслик ва соғлиққа оид маълумотларни ишончли манбалар билан текширишдир.

Мақола сизга ёқдими?

Обуна билан реклама бўлмайди

Zamin Premium — ойига 4 900 сўм

Изоҳлар0

…

  1. Футбол академиялари учун Skaut: тўлов, давомат ва ота-она билан алоқа энди битта тизимда
  2. Тошкентдан Америкага: Нурмухаммад Исмоилов Akinda орқали ҳалол инвестицияни глобал миқёсга олиб чиқмоқда
  3. Автосервисингизни рақамлаштиринг: Bip Business билан мижозларни йўқотманг
  4. Машина ойнасига рақам ёзиш хавфлими? Bip ҳайдовчилар учун янги ечим топди!
  5. 8 та кенг тарқалган молиявий хато: нималардан сақланиш керак?
  6. Playmatch: майдон эгалари ишини анча енгиллаштиради
  7. Playmatch: футбол ўйнаш учун керакли барча хизматлар битта иловада
  8. Кундалик харажатлар учун картани қандай танлаш мумкин?
  9. Элдор Шомуродов футбол академияси ва TBC Bank: болалик орзуларидан катта футболгача
  10. ANORBANK Бўстонлиқдаги 168-сон мактаб-интернат тарбияланувчиларини табриклади
  11. Ҳайдовчилар ва ташувчилар учун ОСГОП суғуртасининг афзалликлари...
  12. Pure Milky’дан навбатдаги креатив: Ҳар қадам — азиз инсонларга меҳр билан!
  13. Кредит олиш имкониятини ошириш учун қаерда ишлаш керак?
  14. Бизнес имкониятингизни кенгайтиринг
  15. Фаннинг ривожланишига барчамиз масъулмиз!
  16. XIV Тошкент халқаро кинофестивали қандай ўтказилмоқда?