TSMC rekord darajadagi daromadga qaramay aksiyalari tushib ketishiga duch keldi

Dunyoning eng yirik shartnomaviy chip ishlab chiqaruvchisi boʻldiʻmish TSMC kompaniyasi 2026-yilning ikkinchi choragi yakunlari boʻyicha rekord darajadagi moliyaviy koʻrsatkichlarni eʼlon qildi. Biroq, kutilmaganda kompaniya aksiyalari qiymati pasayishni boshladi. Bu holat sunʼiy intellekt (AI) sohasidagi ulkan investitsiyalarning oʻzini oqlashi borasida investorlarda paydo boʻlgan shubhalar bilan bogʼlanmoqda. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Hisobot davrida TSMC tushumi oʻtgan yilning mos davriga nisbatan 36 foizga oʻsib, 40 milliard dollardan oshib ketdi. Sof foyda koʻrsatkichi esa yanada hayratlanarli natijani — 77 foizli oʻsishni qayd etdi. Shunday boʻlishiga qaramay, kompaniya qimmatli qogʼozlari birjada 4 foizga arzonlashdi. Bunga asosiy sabab sifatida ishlab chiqarishni kengaytirish uchun sarflanadigan xarajatlarning keskin ortishi koʻrsatilmoqda.

Sunʼiy intellekt bumining narxi

ixbt.com maʼumotiga koʻra, TSMC 2026-yil uchun moʻljallangan kapital xarajatlar prognozini avvalgi 52–56 milliard dollardan 60–64 milliard dollargacha koʻtardi. Bu mablagʼlar asosan yangi uskunalar sotib olish va infratuzilmani rivojlantirishga yoʻnaltiriladi. Bozor ishtirokchilari bunday katta sarf-xarajatlar fonida sunʼiy intellekt texnologiyalaridan keladigan real foyda hali aniq emasligidan xavotirga tushmoqda.

Ushbu tendensiya nafaqat Tayvan gigantiga, balki butun texnologiya sektoriga taʼsir koʻrsatdi. Nasdaq 100 indeksi 1,4 foizga pasaygan boʻshsa, yarimoʻtkazgichlar sektori indeksi oʻzining eng yuqori choʻqqisidan deyarli 19 foizga pastladi. Investorlar endi shunchaki daromad oʻshishini emas, balki AI infratuzilmasiga tikilayotgan trillionlab dollarlar qachon va qanday koʻrinishda qaytishi boʻyicha aniq dalillarni talab qilmoqda.

Bozorning asosiy indikatori

TSMC NVIDIA, Apple va boshqa texnologik yetakchilar uchun chiplar yetkazib beruvchi asosiy hamkor boʻlgani sababli, uning holati butun sanoatning “sogʼligʻini” koʻrsatuvchi barometr hisoblanadi. Kompaniya AI chiplariga boʻlgan talabdan katta foyda koʻrayotgan boʻlishiga qaramay, asosiy savol ochiqligicha qolmoqda: buyurtmachilar ushbu qimmatbaho chiplar yordamida yangi daromad manbalarini yarata oladimi?

Oʻzbekistonlik foydalanuvchilar va mahalliy bozor uchun ham bu yangilik ahamiyatli, chunki biz ishlatadigan iPhone smartfonlaridan tortib, bulutli texnologiyalargacha aynan TSMC zavodlarida tayyorlangan protsessorlarga tayanadi. Global mikrosxemalar bozoridagi har qanday tebranish kelajakda gadjetlar narxi va texnologik xizmatlar sifatiga taʼsir qilishi muqarrar.

Xulosa qilib aytganda, hozirgi kunda bozorga faqatgina moliyaviy muvaffaqiyatning oʻzi yetarli emas. Investorlar sunʼiy intellekt atrofidagi shov-shuvlar ortida real iqtisodiy samaradorlik turganiga ishonch hosil qilishni istamoqda. TSMC kabi gigantlarning kelgusi qadamlari ushbu “AI pufagiʻning taqdirini belgilab berishi mumkin.